Het verschil tussen pijn en lijden

Het verschil tussen pijn en lijden

Worstelen met tinnitus, gedachten, gevoelens of met situaties in het heden, toekomst, of verleden. Dit zijn allemaal vormen van ‘lijden’.

Het woord ‘lijden’ heeft wellicht een wat negatieve bijklank, maar vormt wel een belangrijk en onvermijdbaar onderdeel van ons leven.

Als ik zelf geen ervaring zou hebben gehad met het thema ‘lijden’, dan had ik er misschien nooit voor gekozen om me als therapeut en coach te gaan specialiseren in het verminderen van lijden.

Dankzij mijn persoonlijke ervaringen met lijden, heb ik de weg gevonden die niet alleen mij, maar alle mensen die ik coach, kan helpen om een rijker en betekenisvoller leven te kunnen leiden.

Het verminderen van lijden begint bij begrijpen wat pijn is, wat lijden is en wat het verschil tussen pijn en lijden is.

Om verwarring te voorkomen (om het woord ‘pijn’ niet alleen te associëren met een lichamelijke pijnsensatie) gebruik ik regelmatig woord ‘ongemak’ in plaats van pijn.

 

De vormen van pijn

 

Lichamelijke pijn

Met lichamelijke pijn worden alle vormen van lichamelijk ongemak bedoeld die je kunt ervaren. Hieronder staan een aantal voorbeelden van lichamelijk ongemak.

Bijvoorbeeld:

  • Tinnitus/oorsuizen
  • Hoofdpijn of pijn in andere lichaamsgebieden
  • Kramp
  • Vermoeidheid
  • Spanning, onrust of een ontregelde ademhaling
  • Druk, hartkloppingen, pijn op de borst
  • Misselijkheid, duizeligheid, evenwichtsproblemen
  • Tintelingen, gevoelsverlies, verlamming
  • Hongergevoel, obstipatie

 

Welke van deze vormen van ongemak heb je ooit weleens ervaren?

Misschien ervaar je sommige van deze vormen wel dagelijks. Het gaat in deze blog niet zozeer om de oorzaak of de oplossing voor het ongemak, maar om het besef dat deze vormen van pijn onderdeel zijn van het leven en dat er niet altijd (meteen) een oplossing voor is.

 

 

Emotionele pijn

Met emotionele pijn bedoel ik alle emoties of gevoelens die je als negatief of ongewenst ervaart.

Bijvoorbeeld:

  • Irritatie
  • Boosheid
  • Paniek
  • Frustratie
  • Verdriet
  • Schaamte
  • Schuldgevoel
  • Angst
  • Somberheid

 

Welke van deze emoties heb jij weleens ervaren? En welke niet?

 

 

Eigenlijk is emotie ook lichamelijk ongemak, omdat je emoties ervaart via je lichaam. Om die reden vind ik het woord ‘gevoel’ meer op zijn plaats. Net als lichamelijk ongemak zijn emoties ook onderdeel van het leven.

Het helpt ons om met elkaar te kunnen verbinden, samenwerken, elkaar te begrijpen en voor elkaar te kunnen zorgen.

Het is van belang en vooral ook helpend om te realiseren dat emotionele pijn onvermijdelijk is. Je kunt niet voorkomen dat je zo nu en dan onzekerheid, somberheid, verdriet, boosheid, eenzaamheid of frustratie ervaart.

Je kunt ook niet voorkomen dat je lichamelijke pijn, vermoeidheid, spanning, onrust of tinnitus ervaart. Het kan nu eenmaal gebeuren dat je hieraan wordt blootgesteld en dat er niet meteen een oplossing voor is.

Voor onze hersenen is het lastig om dit te accepteren. Ons brein denkt namelijk in oplossingen. Als je ongemak ervaart dan wil je daar het liefst zo snel mogelijk van af, omdat ongemak voelt als ‘onveilig’.

Onze hersenen registreren ongemak (bijvoorbeeld tinnitus) als ‘er is iets mis’. En als reactie daarop zoeken je hersenen naar een oplossing zodat je je weer ‘veilig’ voelt.

Gelukkig is er voor veel soorten ongemak ook een oplossing. Maar niet altijd. Of niet meteen. En zo ontstaat een brug naar het onderwerp ‘lijden’.

 

 

Lijden

Lijden is je reactie op het ervaren van ongemak. Deze reactie komt voort uit het willen verminderen of oplossen van het ongemak.

Dit is vaak een onbewuste en logische reactie van je lichaam die ontstaat vanuit een oeroud beschermingsmechanisme. Het verminderen van lijden is namelijk gericht op overleven.

Er zijn verschillende manieren waarop je lijden kunt proberen te verminderen.

 

Piekeren

Piekeren kan helpen om ervaringen te verwerken. Het kan ook nieuwe problemen creëren of uitvergroten (wellicht herkenbaar, of juist niet?). Piekeren is ook een manier waarop je brein tot een oplossing probeert te komen.

Helaas is die oplossing er niet altijd en kan het piekeren er juist voor zorgen dat je gaat worstelen met het probleem en erin vast blijft zitten. Als gevolg daarvan kun je slechter gaan slapen, lastige gevoelens ervaren, focus verliezen en minder plezier uit je leven halen.

 

De pijn vermijden (controle-strategieën)

Je kunt ongemak vermijden door het uit de weg te gaan.

Soms is vermijden helpend of zelfs de beste keuze op dat moment. Het kan ook niet-helpend zijn en het probleem in stand houden.

Het zoeken naar afleiding is een van de meest toegepaste oplossingen die mijn cliënten, mensen met tinnitus, gebruiken.

Bijvoorbeeld door niet stil te willen zitten (wat ook voor mensen zonder tinnitus het vermijden van gevoelens of gedachten is) en zoveel mogelijk bezig te blijven, veel te gaan werken, geluidsmaskeerders te gebruiken, situaties uit de weg te gaan en te stoppen met hobby’s

Ook emotie-eten, gamen of drugs en alcoholgebruik zijn vormen van lijden die ook nog eens nieuwe problemen creëren.

Al deze manieren van vermijden geven het gevoel van ‘controle’. En die controle helpt vooral om op de korte termijn geen lijden te ervaren. Op de lange termijn wordt het lijden juist vergroot.

 

 

Vechten

Als we ons gekwetst voelen op wat voor manier dan ook, dan kan het zijn dat je diegene (vaak) onbewust wilt straffen. Bijvoorbeeld door diegene te negeren, minder aardig (of onaardig) te reageren, door kwetsende dingen te zeggen of door te gaan roddelen over diegene.

Wraakgedachten en wraakgedrag zijn ook vormen van lijden

 

Welke van de genoemde voorbeelden van lijden herken je bij jezelf?

 

De strandbal

Het vermijden van pijn of ertegen vechten kun je vergelijken met een grote strandbal onder water duwen. Dat helpt op de korte termijn een beetje, maar kost ontzettend veel energie. En je duwt de pijn niet weg, je bent gewoon constant aan het duwen. Alsof je tegen de stroom in zwemt. En dat duwen zorgt ervoor dat je het contact verliest met jezelf, je gevoel, je leven en met anderen.

Je kunt niet voluit leven zolang je blijft duwen.

 

 

Lijden is niet goed of fout

Ik hoop dat na het lezen van deze blog iets duidelijker is geworden wat het verschil is tussen pijn en lijden. Wellicht zijn sommige voorbeelden herkenbaar, maar ik kan me ook voorstellen dat dit onderwerp confronterend kan zijn.

Daarom wil ik graag nog even benoemen dat lijden vaak onbewust gebeurt. Als je vast zit in het worstelen met tinnitus of gedachten of gevoelens, dan heb je geen regie meer. Het ongemak heeft de overhand.

Het is niet goed of fout dat dit gebeurt. Het is ook niet dom of stom. Het is een logische en natuurlijke reactie op het ervaren van ongemak. Het is alleen niet-helpend en soms ook destructief. Bovendien kan het erg lastig zijn om dit soort patronen te doorbreken.

Gelukkig is daar wel een manier voor! Binnenkort verschijnt het vervolg op deze blog met het thema ‘hoe je los komt van lijden en het lijden beëindigt”. Lijkt dit jou een interessant onderwerp? Houd dan mijn website (of Instagram) in de gaten!

 

Hartgroet,

Rizwaan

 

Relevante blogberichten

Het verschil tussen pijn en lijden

Worstelen met tinnitus, gedachten, gevoelens of met situaties in het heden, toekomst, of verleden. Dit zijn allemaal vormen van ‘lijden’. Het woord ‘lijden’ heeft wellicht

Read More »
4 Gratis oefeningen voor meer rust en ontspanning met tinnitusKlik hier
+ +